118ο: Το δημοτικό σχολείο στον Κόμπελο, στο προάστιο του Φαναρίου Ιθώμης
(2ο μέρος)
Αγαπητοί φίλοι
Συνεχίζω το αφιέρωμα στο αγροτικό προάστιο του Φαναρίου Καρδίτσας, στον οικισμό του Κομπέλου. Σήμερα θα αναφερθώ στο δημοτικό σχολείο το οποίο λειτούργησε εδώ- κάτι το οποίο πολλοί δεν γνωρίζουν.
Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα με μια σειρά.
1. Μέχρι τη δεκαετία του 1960 δεν υπήρχε στον οικισμό του Φαναρίου Ιθώμης, στον Κόμπελο, δημοτικό σχολείο. Μέχρι τότε όλα τα παιδιά του Κομπέλου έρχονταν στο δημοτικό σχολείο στο χωριό Φανάρι ή πήγαιναν στη Λοξάδα. Άλλωστε όλοι οι άνθρωποι που έμειναν στον Κόμπελο ήταν και είναι Φαναριώτες. Δεκάδες οικογένειες του Φαναρίου από τον Μάιο μέχρι τον Νοέμβριο κατέβαιναν κι έμειναν στα πρόχειρα σπίτια, στα ντάμια, που είχαν στον οικισμό του Κομπέλου για να ασχοληθούν με τις γεωργικές και τις κτηνοτροφικές φάρμες και μονάδες. Σχεδόν όλοι τους ασχολούνταν με τους μπαχτσέδες, δηλαδή με τα κηπευτικά. Κάποιες, ελάχιστες οικογένειες έμειναν και μόνιμα στον Κόμπελο. Από τα μέσα Νοεμβρίου μέχρι τις αρχές Μαΐου έρχονταν κι έμειναν στα σπίτια τους στο Φανάρι.
Οφείλω όμως να σημειώσω πως ο Δημήτρης Χαντζιάρας, στο βιβλίο του “Σκόρπια φύλλα”, αυτοέκδοση, 1997, γράφει πως “από την παράδοση έχει διατηρηθεί ένα δίστιχο:
“Γραμματικός στον Κόμπιστο και διάκος στη Λοξάδα”(αφήγηση δικηγόρου Χρ. Καφαντάρη)”
Από αυτό ο Χαντζιάρας βγάζει το συμπέρασμα πως στα χρόνια που το μοναστήρι της Αγίας Ελεούσας στη Λυκουσάδα, στη Λοξάδα, ήταν στην ανάπτυξή του κατά τον 13ο και 14ο αιώνα μετά Χριστόν, εκείνα τα χρόνια ο Κόμπελος ήταν χωριό με σχολείο. Ωστόσο δεν έχουμε κάτι πιο συγκεκριμένο…
Στην απογραφή του πληθυσμού το έτος 1961 στον οικισμό του Κομπέλου έμειναν 92 άτομα, ενώ στην απογραφή του 1971 έμειναν 104 άτομα. Το 1963 πάνω από 15 παιδιά του Κομπέλου είχαν ηλικία δημοτικού σχολείου. Έτσι και για την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών αυτών των παιδιών του οικισμού του Κομπέλου και για να μην πηγαινοέρχονται οι μικροί μαθητές στο Φανάρι ή στη Λοξάδα, περπατώντας 2 χιλιόμετρα δύο φορές την ημέρα, δηλαδή 4 χιλιόμετρα μέσα σε αντίξοες καιρικές συνθήκες καθόλη τη διάρκεια της χρονιάς, το Γραφείο Εκπαίδευσης Μουζακίου άνοιξε δημοτικό σχολείο στον οικισμό το 1963. Το δημοτικό σχολείο στον Κόμπελο ξεκίνησε με 16 μαθητές τη σχολική χρονιά 1963- 1964, ενώ την ίδια χρονιά στο Φανάρι φοιτούσαν στο δημοτικό 232 παιδιά.
2. Ο πρώτος δάσκαλος στο δημοτικό σχολείο του Κομπέλου ήταν ο Θεοδόσης Τσίντζος, μάλλον από το Μαυρομμάτι, ενώ ο τελευταίος ήταν ο Βασίλης Λαζινός. Το δημοτικό σχολείο στον Κόμπελο ήταν μονοθέσιο, με έναν ενιαίο χώρο και ο δάσκαλος εφάρμοζε την αλληλοδιδακτική μέθοδο, δηλαδή όταν αυτός ασχολούνταν με τους μαθητές μιας τάξης, οι μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων βοηθούσαν τους μικρότερους μαθητές.
Όπως μού είπε ο Φάνης Χατζηγούλας, το σχολείο λειτούργησε για 8 χρόνια, από το 1963 έως το 1970. Το σχολείο ξεκίνησε έναν χρόνο πριν ο Φάνης πάει στην πρώτη δημοτικού. Ο ίδιος πήγε όλες τις τάξεις του δημοτικού σχολείου στο σχολείο του Κομπέλου. Μετά την αποφοίτησή του από το σχολείο του Κομπέλου ερχόταν στο γυμνάσιο στο Φανάρι. Κι άλλοι μαθητές που ζούσαν πολλούς μήνες τού χρόνου στον οικισμό τού Κομπέλου τελείωσαν το δημοτικό σε αυτό, όπως ο Λάκης και ο Γιώργος Μούντζιας, ο Γιώργος Κουλοσούσας, ο Θωμάς και ο Αρχοντής Κουλοσούσας, ο Λάμπρος Βαγενάς…Ο Θωμάς και ο Αρχοντής ήρθαν από το Φανάρι στο δημοτικό σχολείο στον Κόμπελο στις τελευταίες τάξεις, γιατί τότε οι γονείς τους ήρθαν κι εγκαταστάθηκαν μόνιμα στον οικισμό.
Το σχολείο του Κομπέλου ξεκίνησε με 16 μαθητές και έκλεισε με 5-6. Στη διάρκεια των 8 χρόνων λειτουργίας του είχε για δύο χρονιές πάνω από 20 μαθητές. Πρέπει να ήταν τα έτη 1967 και 1968.
Όταν το δημοτικό σχολείο στον οικισμό του Κομπέλου έκλεισε, το Αρχείο του μεταφέρθηκε στο Γραφείο Εκπαίδευσης Μουζακίου και όχι στο δημοτικό σχολείο του Φαναρίου, το οποίο ανήκε στο Γραφείο Εκπαίδευσης Καρδίτσας. Για αυτό και ερευνητές και συγγραφείς τής ιστορίας της εκπαίδευσης του χωριού μας, του Φαναρίου Ιθώμης, όπως ο Λάμπρος Σωτηρίου, δεν αναφέρουν το δημοτικό σχολείο του Κομπέλου, παρόλο που οι άνθρωποί του είναι σπλάχνο από τα σπλάχνα του Φαναρίου.
Ο Γιώργος Ντοϊλιάνης, ο γνωστός τραγουδιστής, γράφτηκε στην Α’ δημοτικού στο σχολείο του Κομπέλου, τη σχολική χρονιά 1969- 1970. Όπως μου είπε, το δημοτικό σχολείο έκλεισε το 1970. Πήγε δηλαδή μόνο στην πρώτη τάξη σε αυτό το σχολείο. Μετά με άλλα παιδιά από τον Κόμπελο πήγαινε σχολείο στη Λοξάδα. Άλλα παιδιά του Κομπέλου ηλικίας δημοτικού έρχονταν στο σχολείο του Φαναρίου.
3. Το δημοτικό σχολείο στον οικισμό τού Κομπέλου ήταν λίγα μέτρα πιο κάτω από την ιστορική βρύση τού Κομπέλου. Βλέπε τις παρακάτω φωτογραφίες.
Επ’ευκαιρία να πούμε και μερικά πράγματα για την ιστορία αυτού του κτιρίου, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως δημοτικό σχολείο στον Κόμπελο. Όπως μου είπε η Περσεφόνη Κωτίνα, η σύζυγος του Βαγγέλη Κωτίνα, το οικόπεδο του σχολείου ήταν του πατέρα της. Ο πατέρας της ήταν ο Αναστάσιος Κουλοσούσας, αδερφός τού ράφτη τού χωριού μας, του Σεραφείμ Κουλοσούσα. Το κτίριο όμως το έκτισε ο Φώτης Μούντζιας σε συμφωνία με τον πατέρα της. Η συμφωνία έλεγε πως ύστερα από κάποια χρόνια εκμετάλλευσης τού κτιρίου από τον Φώτη Μούντζια, το κτίριο θα περάσει στην ιδιοκτησία του πατέρα της. Ο Φώτης Μούντζιας έφτιαξε το κτίριο στο οικόπεδο του Αναστασίου Κουλοσούσα και το λειτούργησε ως καφενείο. Αυτό έγινε πριν από το 1960. Ο Μούντζιας λειτούργησε το καφενείο για μερικά χρόνια, γιατί μετά έφυγε μετανάστης στη Γερμανία. Το μαγαζί στον Κόμπελο έκλεισε. Το νοίκιασε όμως το Γραφείο Εκπαίδευσης Μουζακίου από τον Φώτη Μούντζια για οκτώ χρόνια. Μόλις έληξε η συμφωνία που είχαν κάνει οι δύο άνδρες, το κτίριο του σχολείου πέρασε στον πατέρα της, στον Αναστάσιο. Μετά από τον θάνατο τού πατέρα της το σπίτι πέρασε στον αδερφό της, τον γνωστό ποδοσφαιριστή του χωριού μας, τον Γιώργο Κουλοσούσα.
[Αυτά τα αναφέρω για να λυθεί μια σύγχυση που επικρατεί σχετικά με την ιστορία για το κτίριο του δημοτικού σχολείου στον Κόμπελο Φαναρίου]
Να σημειώσω ακόμα πως ο εσωτερικός χώρος του δημοτικού σχολείου ήταν ενιαίος. Το γραφείο του δασκάλου ήταν μέσα σ’αυτή την αίθουσα, σε μια άκρη του. Το σχολείο δεν είχε τουαλέτα. Από το πίσω μέρος είχε μια μικρή κουζίνα, όπου μαγείρευαν για τα παιδιά του σχολείου. Το φαγητό το έφτιαχναν οι μητέρες των μαθητών εναλλάξ.
Αύριο η συνέχεια.
Στις φωτογραφίες βλέπουμε το δημοτικό σχολείο του Κομπέλου, του προαστίου του Φαναρίου Ιθώμης, στη θέση Βρύση.
Ευχαριστώ τους φίλους και τις φίλες για τις πληροφορίες που μου δώσανε.
Τηλέφωνο επικοινωνίας 6976026625
