59ο: Ανήκει το Φανάρι Ιθώμης στα μαρτυρικά χωριά της Ελλάδας;
Αγαπητοί φίλοι
Ο δήμαρχος του δήμου Λίμνης Πλαστήρα, Παναγιώτης Νάνος, με χθεσινή ανάρτησή του μας γνωστοποιεί πως μια σειρά χωριά των Αγράφων χαρακτηρίστηκαν ως μαρτυρικά χωριά, όπως ο Μεσενικόλας, το Μορφοβούνι, η Φυλακτή, η Πεζούλα…
Στο μυαλό όσων ασχολούμαστε με ζητήματα Ιστορίας του Φαναρίου ήρθε η σκέψη μήπως και το Φανάρι πληροί τα κριτήρια για την ένταξη του στον κατάλογο των μαρτυρικών χωριών, όπως προφανώς πρέπει να εξεταστούν και άλλα χωριά, πχ. τα Κανάλια. Τα Κανάλια βομβαρδίστηκαν από τους Γερμανούς τον Δεκαπενταύγουστο του 1943, με δεκάδες νεκρούς και δεκάδες κατεστραμμένα σπίτια.
Ας τα δούμε τα πράγματα από πιο κοντά και πιο συγκεκριμένα:
Α. Το Φανάρι Ιθώμης είχε δεκάδες νεκρούς στη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου (1940 – 1941), όπως:
1. Χειλά Γεώργιο
2. Αδάμο Γεώργιο
3. Ζορμπά Βαγγέλη
4. Κατσαρό Γεώργιο
5. Κουλοσουσα Δημήτρη
6. Κουμπριντζιωτη Ευάγγελο
7. Λάμπρου Αχιλλέα
8. Λώλο Βάιο
9. Μέμο Ιωάννη
10. Νούκα Ευάγγελο
11. Ντοβα Θωμά
12. Σακελλαρόπουλο Γεώργιο
13. Αντωνίου Σωτήρη
14. Κατσαρο Σωτήρη
15. Κυριακη Αποστόλη
16. Παπαστεργίου Γεώργιο…
Β. Το Φανάρι είχε δεκάδες θύματα στα χρόνια της ιταλικής και γερμανικής Κατοχής(1941- 1944), όπως:
1. Αδάμος Παύλος
2. Βαμπούλης Νώντας, 5 Απριλίου 1944
3. Βαγενάς Κ. Κώστας, 13 Αυγούστου 1944
4. Βασιλιαγκος Κ. Αποστόλης, 23 Απριλίου 1944
5. Γκατζιος Α. Γεώργιος
6. Κιλιάς Η. Λάμπρος
7. Καρδαράς Β. Διονύσης, 6 Σεπτεμβρίου 1944
8. Κατσαρος Γεώργιος
9. Μπακλαβάς Κ. Βαγγέλης, Μάρτη 1943
10. Μπάστος Κ. Λάμπρος, 25 Σεπτεμβρίου 1943
11. Νέστορας Α. Στέφανος, Αύγουστος 1943
12. Γαλαζούλας Αντ. Δημήτρης (Μήτσιος), γεν.1920- 9 Μάρτη 1943
13. Νούκας Η. Βασίλειος, 26 Ιουλίου 1944
14. Νούκας Β. Γεώργιος
15. Παναγούλας Α. Δημήτρης, 28 Ιουλίου 1944
16. Τραυλός Α. Κωνσταντίνος
17. Σακελλαρίου Ε. Αλεξάνδρα, η οποία σκοτώθηκε από τον βομβαρδισμό του Φαναρίου από τους Γερμανούς.
Με άλλα λόγια: Ο πόνος της απώλειας πάνω από 33 ανθρώπων του χωριού μας φώλιασε στην ψυχή δεκάδων οικογενειών, καθώς εξαιτίας του πολέμου και της Κατοχής έχασαν τον δικό τους άνθρωπο: τον πατέρα, τον γιο, τον αδερφό, τον σύζυγο…
Γ. Στους νεκρούς του Φαναρίου θα πρέπει να λογαριάσουμε και τους οκτώ αντάρτες του ΕΛΑΣ, οι οποίοι σκοτώθηκαν στη μάχη του σιδηροδρομικού σταθμού Φαναρίου , στις 25 και 26 Αυγούστου του 1944. Η μάχη αυτή οδήγησε στην Απελευθέρωση του Φαναρίου την επόμενη μέρα, στις 27 Αυγούστου. Η ημέρα αυτή πρέπει να γιορτάζεται ως Ημέρα της Απελευθέρωσης του Φαναρίου από τους Κατακτητές. Για αυτούς τους ήρωες θα αναφερθούμε σε άλλη ανάρτηση.
Δ. Συλλήψεις και βασανισμοί Φαναριωτών από τους Ιταλούς και Γερμανούς κατακτητές.
Όπως αναφέρει ο Χριστόφορος Τραυλός, στο βιβλίο του: Η θεσσαλική Ιθώμη το Φανάρι, εκδόσεις Σαββάλας, 2002, σελ. 115, τον Απρίλιο του 1942 μια διλοχία Ιταλών στρατιωτών κύκλωσε το Φανάρι, έπιασε τους άνδρες για τους οποίους είχε πληροφορίες ότι είχαν κάποιο όπλο στην κατοχή τους και τους κάλεσε να το παραδώσουν και να υποδείξουν κι άλλους Φαναριώτες που γνώριζαν ότι έχουν κάποιο όπλο. Όπως ήταν φυσικό, όλοι αρνήθηκαν. Τότε οι Ιταλοί κατακτητές ξυλοφορτωσαν άγρια τους Φαναριώτες. Από τον ξυλοδαρμό κάποιοι λύγισαν και παρέδωσαν το όπλο τους, αλλά ωστόσο κανένας δεν πρόδωσε άλλον Φαναριώτη…
Ε. Οι μάχες και οι επιθέσεις του ΕΛΑΣ στους κατακτητές
Στην περιοχή του Φαναρίου οι αντάρτικες ομάδες έδωσαν πολλές μάχες με τους Γερμανούς κατακτητές, σκοτώνοντας πολλούς από αυτούς. Οι Γερμανοί προχωρούσαν σε άνανδρα αντίποινα
ΣΤ. Το χωριό μας, το Φανάρι αντιμετώπισε τα άνανδρα αντίποινα των Γερμανών, όταν στις 20 Νοεμβρίου του 1943, λίγες μέρες μετά την ανατίναξη της γέφυρας του Παμίσου (Μπλιουρη), οι Γερμανοί ήρθαν στο χωριό μας, το περικύκλωσαν, μάζεψαν τους κατοίκους στην πλατεία, έστησαν από όλες τις μεριές οπλοπολυβόλα, έψαξαν όλα τα σπίτια του χωριού, απείλησαν με ομαδική εκτέλεση τους κατοίκους και έκαψαν αρκετά σπίτια και αποθήκες…
Ζ. Είναι φανερό πως σε μια μικρή και σύντομη ανάρτηση, που πρέπει να συμπληρωθεί, δεν μπορεί να χωρέσει η φρίκη της γερμανικής και ιταλικής Κατοχής (1941- 1944). Ο δήμαρχος και το δημοτικό συμβούλιο της Λίμνης Πλαστήρα ομόφωνα απαίτησε από την πολιτεία την αναγνώριση των χωριών του ως μαρτυρικά χωριά.. Συγκρότησε Επιτροπή Έρευνας, έφτιαξε φάκελο, τον έστειλε στο Υπουργείο Εσωτερικών και τα κατάφερε!
Η. Εμείς εδώ στο Φανάρι Καρδίτσας, στην ιστορική κωμόπολη του Φαναρίου Καρδίτσας, η οποία ήταν ένα σημαντικό, επαναστατικό κέντρο της δυτικής Θεσσαλίας και ένα σταυροδρόμι από όπου περνούσαν καθημερινά ή στάθμευαν στρατιωτικές μονάδες ή μέλη του αντάρτικου κινήματος του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ και με δεκάδες νεκρούς, τι κάνουμε 81 χρόνια μετά; Τίποτα! Τόσο άχρηστοι, φοβικοί , μικρόψυχοι, στενοκέφαλοι, εμπαθείς και κομπλεξικοί είμαστε!
Ούτε τους νεκρούς ήρωες του χωριού μας δεν σεβόμαστε και δεν μνημονεύουμε…
Θ. Αλλά ως ιστορικό χωριό, ως κάτοικοι ενός ιστορικού χωριού, πρέπει να βγούμε δυναμικά μπροστά και να διεκδικήσουμε, να γνωρίσουμε και να απαιτήσουμε:
* Την αναγνώριση της ιστορίας που μας ανήκει!
* Την αναγνώριση των θυσιών των κατοίκων του χωριού μας στον αγώνα του εναντίον των κατακτητών!
* Την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας και αδικίας!
* Την ενίσχυση της ιστορικής ταυτότητας και ιστορικής μνήμης των ανθρώπων του!
* Την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της περηφάνιας των ανθρώπων του για τους προγόνους μας!
* Την πραγματοποίηση μιας σειράς εκδηλώσεων ιστορικής μνήμης και μνημείων!
Ο δήμαρχος και το δημοτικό συμβούλιο της Λίμνης Πλαστήρα μας δείχνουν τον δρόμο. Οι καιροί ου μενετοι!
#Τα στοιχεία προέρχονται από τα βιβλία των τριών Φαναριωτών συγγραφέων:
1. Χριστόφορος Τραυλός, Η θεσσαλική Ιθώμη το Φανάρι Ιθώμης, εκδόσεις Σαββάλας, 2002
2. Λάμπρος Σωτηρίου, Φανάρι, από το χθες στο σήμερα, εκδόσεις Σαββάλας 2010
3. Δημήτρης Χαντζιάρας, Σκόρπια φύλλα, αυτοέκδοση, 1997
4. Μαρτυρίες και συνεντεύξεις επιζώντων.