65ο: Η Απελευθέρωση της Θεσσαλίας και του Φαναρίου στις 18 Αυγούστου 1881
Αγαπητοί φίλοι
Σαν σήμερα, 18 Αυγούστου 1881, στις 6 το πρωί, το χωριό μας, το Φανάρι Καρδίτσας απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό.
1. Είναι γνωστό πως το 1877- 1878 είχαν προηγηθεί επαναστάσεις στη Θεσσαλία, με τις οποίες οι κάτοικοί της ζητούσαν την απελευθέρωσή τους από τους Τούρκους και την ένωσή τους με την ελεύθερη Ελλάδα. Οι επαναστάσεις αυτές συνδέονται με το γεγονός της νίκης του ρωσικού στρατού εναντίον της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Τα ρωσικά στρατεύματα είχαν φτάσει έξω από την Κωνσταντινούπολη… Αυτό το γεγονός γέννησε ελπίδες στους Έλληνες της Θεσσαλίας για απελευθέρωσή τους από τους Τούρκους.
2. Το 1878, και μετά τη λήξη του πολέμου της Ρωσίας με την Τουρκία, συγκλήθηκε το Συνέδριο του Βερολίνου. Με το Συνέδριο αυτό η Άρτα και η Θεσσαλία προστέθηκαν στο μικρό ελληνικό κρατίδιο, το οποίο είχε τότε για βασιλιά τον Γεώργιο τον Α’. Με εντολή του βασιλιά και στη βάση των συμφωνιών του Βερολίνου, ο γενικός αρχηγός του ελληνικού στρατού, ο Σκαρλάτος Σούτσος, ορίστηκε αρχηγός του απελευθερωτικού Στρατού. Ο γενικός αρχηγός του ελληνικού στρατού εξέδωσε προκήρυξη από τον Δομοκό προς τους κατοίκους της Θεσσαλίας, Έλληνες και Τούρκους, με ημερομηνία 8 Αυγούστου 1881. Στην προκήρυξη αυτή τόνιζε πως ” δέχεται στους κόλπους της Ελλάδας τους κατοίκους της Θεσσαλίας ως ισότιμους συμπολίτες έναντι του νόμου “, οι οποίοι “θα απολαμβάνουν όλα τα αγαθά της ευνομίας, χωρίς διάκριση φυλής και θρησκεύματος”. Κάλεσε δε τους κατοίκους να μη διστάσουν να αναφέρουν σε αυτόν τα όποια παράπονά τους…
3. Αμέσως μετά την προκήρυξη, η 4η φάλαγγα του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος με επικεφαλής τον Σπυρίδωνα Καραϊσκάκη, γιο του Γεωργίου Καραϊσκάκη, και με 7.000 στρατιώτες, προχώρησε προς το Φανάρι και το πρωί της 18ης Αυγούστου 1881, το απελευθέρωσε χωρίς μάχη. Η παράδοση του κάστρου έγινε στη θέση Κόμπελος, που σήμερα είναι οικισμός του Φαναρίου Καρδίτσας. Ο Τούρκος διοικητής του κάστρου του Φαναρίου Ιθώμης και ο Σπυρίδων Καραϊσκάκης υπόγραψαν τη Συμφωνία παράδοσης από τον πρώτο του κάστρου και της περιοχής και της κατάληψης από τον δεύτερο. Το Φανάρι Ιθώμης και η γύρω σχετική περιοχή απελευθερώθηκε…
4. Στο μεταξύ οι Τούρκοι Κονιάροι, οι οποίοι ήταν Τούρκοι έποικοι της Θεσσαλίας και ιδιαίτερα της επαρχίας του Φαναρίου, φερμένοι από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας, σκληροί εθνικιστές, αντέδρασαν στην παράδοση του Φαναρίου και της γύρω περιοχής στον ελληνικό στρατό και έβαλαν φωτιά στα χωράφια του Φαναρίου, ελπίζοντας πως δημιουργώντας ένα τέτοιο προβοκατόρικο επεισόδιο, θα εμποδίσουν την ενσωμάτωση της περιοχής του Φαναρίου στο ελληνικό κράτος. Σημειωτέον πως τις προηγούμενες ημέρες είχαν έρθει στην περιοχή του Φαναρίου άνθρωποι της Διεθνούς Επιτροπής( των μεγάλων δυνάμεων), οι οποίοι έργο τους είχαν την επίβλεψη των καταλήψεων των περιοχών από τον ελληνικό στρατό, όπως προέβλεπε η συμφωνία του Συνεδρίου του Βερολίνου του 1878. Ο ελληνικός στρατός δεν απάντησε στην προβοκάτσια των Τούρκων Κονιάρων και έτσι προχώρησε στην προσάρτηση του Φαναρίου και της γύρω περιοχής στο ελληνικό κράτος.
Την άλλη μέρα, στις 19 Αυγούστου 1881, απελευθερώθηκε και η Καρδίτσα χωρίς καμία αντίσταση από τους Τούρκους.
Μέσα στον Αύγουστο και στις αρχές του Σεπτέμβρη, όλες οι περιοχές της Θεσσαλίας, σε διαφορετικές ημερομηνίες, περιήλθαν στο μικρό ελληνικό κράτος…
[Βλέπε το κείμενο του Γ. Σκρίμπα στο περιοδικό Θεσσαλικά Χρονικά, τ. 14ο, 1982]
