1ο μάθημα: Η Θεωρία των Στωικών για τη…

1ο μάθημα: Η Θεωρία των Στωικών για τη Λογική Φιλοσοφία
Αγαπητοί φίλοι
Ξεκινώ από σήμερα έναν μεγάλο κύκλο μαθημάτων για τη Λογική Φιλοσοφία των στωικών Φιλοσόφων. Πρόκειται για ένα εκτενές αφιέρωμα πολλών μαθημάτων στη Λογική των στωικών, τα οποία θα διαρκέσουν πολλούς μήνες. Στόχος είναι η εκλαϊκευση και η γνώση όχι μόνο του λογικού των στωικών φιλοσόφων αλλά και της Λογικής Θεωρίας ή διδασκαλίας τους. Παράλληλα θα ασκώ μαρξιστική κριτική στις θέσεις της Λογικής φιλοσοφίας τους. Οι πηγές στις οποίες θα στηριχτώ είναι το σύνολο σχεδόν της ελληνικής ή της ελληνόγλωσσης βιβλιογραφίας. Ιδιαίτερα θα στηριχτώ στο έργο του Διογένη Λαέρτιου Βίοι φιλοσόφων- το οποίο έργο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κάκτος και Γεωργιάδης. Καλό θα ήταν κάθε άνθρωπος να έχει στο σπίτι του αυτό το μνημειώδες έργο.
Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα με μια σειρά:
1. Ο Ζήνων ο Κιτιεύς υπήρξε ο ιδρυτής και ο θεμελιωτής της Λογικής σχολής της στωικής φιλοσοφίας. Γεννήθηκε το 336 και πέθανε το 264 προ Χριστού. Υπήρξε μαθητής του κυνικού Κράτη. Ο Ζήνων επηρεάστηκε όχι μόνο από την κυνική φιλοσοφία αλλά και από τις φιλοσοφίες των διαλεκτικών, των λογικών Μεγαρέων και ιδιαίτερα τού Ηρακλείτου. Γεννήθηκε στο Κίτιο της Κύπρου αλλά ήρθε στην Αθήνα, όπου και τελικά πέθανε. Θεωρούσε πως σκοπός της ζωής είναι η ενάρετη ζωή. Δίδασκε στην Ποικίλη Στοά, για αυτό και η σχολή του ονομάστηκε Στωική. Ο βασιλιάς της Μακεδονίας, ο Αντίγονος ο Γονατάς, επειδή αναγνώριζε πως υστερεί έναντι του Ζήνωνα στη λογική, στη μόρφωση και στην ευτυχία, κάλεσε τον στωικό φιλόσοφο να τον επισκεφθεί για να τον εκπαιδεύσει, αλλά εκείνος αρνήθηκε.
2. Ο Ζήνων ο Κιτιεύς δεν ήταν ο μοναδικός στωικός φιλόσοφος και λογικός. Μια σειρά άλλοι λογικοί τον ακολούθησαν και τον διαδέχτηκαν, όπως ο Αρίστων, ο Ηριλλος, ο Διονύσιος, ο Κλεάνθης, ο Σφαίρος, ο Χρύσιππος … Αυτοί ήταν οι εκπρόσωποι της πρώτης Στοάς. Εκπρόσωποι της μέσης Στοάς ήταν ο Παναίτιος και ο Ποσειδώνιος. Η τρίτη Στοά είχε ως εκπροσώπους της τον Σενέκα, τον Επίκτητο και τον Μάρκο Αυρήλιο …
3. Οι στωικοί φιλόσοφοι, με επικεφαλής τον Ζήνωνα τον Κιτιεα, διαίρεσαν τον λόγο της Φιλοσοφίας σε τρεις κλάδους, σε τρία μέρη: τη Λογική, τη Φυσική και την Ηθική. Στη Λογική εντασσανε και τη Γνωσιοθεωρία.
Υποστήριζαν πως ανάμεσα στα τρία μέρη της Φιλοσοφίας υπάρχει στενή σχέση και συνεργασία. Μάλιστα παρομοίαζαν αυτούς τους τρεις κλάδους με διάφορους τρόπους:
* Με ζώο: τα κόκκαλα και τα νεύρα αντιστοιχούν στη Λογική, η ψυχή στη Φυσική και τα σαρκώδη μέρη στην Ηθική.
* Με αυγό: το κέλυφος είναι η Λογική, το ασπράδι η Ηθική και ο κρόκος η Φυσική.
* Με περιφραγμένο χωράφι: ο φράχτης είναι η Λογική, η γη και τα δέντρα είναι η Φυσική και οι καρποί είναι η Ηθική.
* Με περιτειχισμένη πόλη: ‘Ο,τι είναι για την πόλη η ορθή διοίκηση, είναι η Λογική για τη Φιλοσοφία…
Οι στωικοί φιλόσοφοι άρχιζαν τη διδασκαλία της φιλοσοφίας τους με μαθήματα Λογικής Φιλοσοφίας, προχωρούσαν στη Φυσική και τελείωναν με τα μαθήματα Ηθικής.
Αύριο το δεύτερο μέρος.
Στη φωτογραφία ο Ζήνων ο Κιτιεύς.
Τηλέφωνο επικοινωνίας 6976026625
#Ο Ντούσας Δημήτρης είναι πάνω από 30 χρόνια δάσκαλος φιλοσοφίας στο Ανοικτό Φιλοσοφικό Σχολείο και συγγραφέας των βιβλίων:
1. Φιλοσοφία της Λογικής Σκέψης, σελίδες 585, εκδόσεις Χατζηλακος, 2023
2. Απλά μαθήματα φιλοσοφίας για παιδιά, σελίδες 623, εκδόσεις Μένανδρος, 2016
3. Γνωσιοθεωρία και Φιλοσοφία του Νου, σελίδες 815, εκδόσεις Χατζηλακος
4. Αλλοτριωμενη και Χειραφετημένη Λογική, σελίδες 619, εκδόσεις Χατζηλακος, 2024