109ο: Ο ακρωτηριασμός της Ιστορίας της αρχαίας Ιθώμης και του δήμου Μουζακίου
Αγαπητοί φίλοι
Συνεχίζω το αφιέρωμα στην ιστορία του χωριού μας, του Φαναρίου Ιθώμης. Στο σημερινό μάθημα θα αναφερθώ στον ακρωτηριασμό της Ιστορίας της αρχαίας Ιθώμης και του δήμου Μουζακίου κι όπως αυτός πραγματοποιείται από τον δήμο Μουζακίου και την ΑΜΚΕ Ίταμος του δήμου Μουζακίου.
Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα με μια σειρά:
1. Στις αρχές της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, όταν υπήρχε ακόμα σε ισχύ ο νόμος της τοπικής αυτοδιοίκησης του “Καποδίστρια”, ο δήμος Ιθώμης εξέδωσε ένα ιστορικό, πολιτιστικό, τουριστικό, φωτογραφικό λεύκωμα, με τίτλο:
“Δήμος Ιθώμης. Οδοιπορικό στο βασίλειο των μύθων και της παράδοσης”. Βλέπε τη φωτογραφία εξωφύλλου του Λευκώματος του δήμου Ιθώμης.
Το Λεύκωμα του δήμου Ιθώμης ξεκινά με την ιστορία του χωριού μας, του Φαναρίου Ιθώμης ως εξής:
” Το Φανάρι είναι κτισμένο στη θέση της αρχαίας Ιθώμης η οποία με βασιλιά τον Ποδαλείριο, γιο του Ασκληπιού, πήρε μέρος στον τρωικό πόλεμο. Μαζί με τον αδερφό του τον Μαχάονα, βασιλιά της Τρίκκης και της Οιχαλίας, είχαν επανδρώσει τριάντα βαθουλά καράβια. Την πληροφορία αυτή την αντλούμε από την Ιλιάδα”.
Διαπιστώνουμε πως ο δήμος Ιθώμης ξεκινά την Ιστορία της περιοχής μας με την αρχαία Ιθώμη, τού 12ου αιώνα προ Χριστού.
2. Με τον νόμο του “Καλλικράτη”, το 2010, ο δήμος Ιθώμης ενσωματώθηκε στον δήμο Μουζακίου. Το 2024 ο δήμος Μουζακίου σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ Ίταμος του δήμου Μουζακίου εξέδωσε ένα λεύκωμα, με τίτλο:
“Λεύκωμα ιστορικό, πολιτιστικό, τουριστικό. Δήμος Μουζακίου”.
Το Λεύκωμα της ΑΜΚΕ Ίταμος του δήμου Μουζακίου ξεκινά την ιστορία του δήμου Μουζακίου με την μακεδονική πόλη των Γόμφων, ως εξής:
” Ιστορία: Οι Αρχαίοι Γόμφοι. Κοντά στο Μουζάκι και νοτιοανατολικά από την κοίτη του ποταμού Παμίσου σχηματίζεται μια κοιλάδα με άνοιγμα περίπου 600 μέτρα. Η περιοχή ονομάζεται σήμερα Επισκοπή. Στη θέση αυτή βρίσκεται η αρχαία πόλη των Γόμφων…”. Βλέπε τη φωτογραφία με το εξώφυλλο του Λευκώματος του δήμου Μουζακίου.
Η πόλη των Γόμφων είναι πράγματι μια αρχαία πόλη, αλλά είναι μια πόλη η οποία κτίστηκε τον 4ο αιώνα προ Χριστού και όχι τον 12ο αιώνα προ Χριστού, όπως κτίστηκε κι άκμασε η πόλη της αρχαίας Ιθώμης, της κλωμακόεσσας Ιθώμης, την οποία αναφέρει ο Όμηρος στην Ιλιάδα, ραψωδία Β’, στίχο 729. Να τονίσω πως ο Όμηρος στην Ιλιάδα, στο πιο παλιό γραπτό κείμενο της Ευρώπης, δεν αναφέρει πουθενά την πόλη των Γόμφων, αλλά μόνο την Ιθώμη. Και πώς να την αναφέρει, αφού ο Όμηρος έζησε τον 9ο με 8ο αιώνα προ Χριστού και η πόλη των Γόμφων δημιουργήθηκε 500 χρόνια αργότερα!
Το ερώτημα λοιπόν που αναδύεται αυτόματα στο μυαλό τού κάθε νοήμονα ανθρώπου είναι το εξής:
“Αφού η πόλη της αρχαίας Ιθώμης είναι πιο παλιά από την πόλη των Γόμφων, έχοντας μια διαφορά μεταξύ τους τουλάχιστον 800 χρόνων, τότε γιατί οι συντάκτες του Λευκώματος της ΑΜΚΕ Ίταμος του δήμου Μουζακίου, δεν ξεκινούν την Ιστορία του δήμου Μουζακίου από την αρχαία Ιθώμη τού 12ου αιώνα προ Χριστού αλλά ξεκινούν από τους αρχαίους Γόμφους του 4ου αιώνα προ Χριστού;”
Σ’ αυτό το ερώτημα θα πρέπει να μας απαντήσουν οι συντάκτες του Λευκώματος της ΑΜΚΕ Ίταμος του δήμου Μουζακίου και ο δήμος Μουζακίου, γιατί ό,τι και να πούμε εμείς θα είναι υποθέσεις, ενώ αυτοί ξέρουν πολύ καλά γιατί έκαναν αυτή την ιστορική αλχημεία…
3. Στις αρχές Μαΐου του 2024 συμμετείχα στην παρουσίαση του Λευκώματος της ΑΜΚΕ Ίταμος του δήμου Μουζακίου, στο Μουζάκι. Παρόντες ήταν 100 άτομα περίπου, στελέχη της κυβέρνησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, δημοσιογράφοι, άνθρωποι των γραμμάτων αλλά και απλοί άνθρωποι. Το Λεύκωμα μοιράστηκε δωρεάν σε όλους τους παρόντες. Δεν το κρύβω, πως όταν το πήρα στα χέρια μου κι άρχισα να το ξεφυλλιζω, ένιωσα μέσα μου μια ικανοποίηση. Επιτέλους, είπα, να ένα Λεύκωμα που θα κάνει γνωστή την περιοχή μας. Για αυτό και το ίδιο βράδυ έκανα ανάρτηση με φωτογραφίες και με κείμενο σε πολλές ομάδες του διαδικτύου για αυτό το γεγονός.
Την άλλη μέρα όμως που άρχισα να το διαβάζω πιο προσεχτικά άρχισε να μουδιάζει το κεφάλι μου με αυτά που διάβαζα. Λέω, δεν είναι δυνατόν να γράφουν τέτοια πράγματα! Κι όμως ήταν δυνατόν!
Έτσι ξεκίνησα έναν αγώνα ενημέρωσης του κόσμου και των φορέων του χωριού μας προκειμένου να γίνουν οι αναγκαίες διορθώσεις στο κείμενο του Λευκώματος της ΑΜΚΕ Ίταμος του δήμου Μουζακίου. Η αλήθεια είναι πως ύστερα από την ανάπτυξη ενός δυναμικού Κινήματος ο δήμος Μουζακίου και οι συντάκτες της ΑΜΚΕ Ίταμος του Λευκώματος έκαναν κάποιες διορθώσεις. Δεν έκαναν όμως τη βασική διόρθωση: Να ξεκινά η Ιστορία του δήμου Μουζακίου από την ιστορία της αρχαίας Ιθώμης του 12ου αιώνα προ Χριστού και όχι από την ιστορία της πόλης των αρχαίων Γόμφων του 4ου αιώνα προ Χριστού!
Κι ενώ ο αγώνας βρισκόταν στην κορύφωσή του, το Κίνημα για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας δέχτηκε ένα πισώπλατο χτύπημα.
Ποιο ήταν αυτό, θα το δούμε αμέσως παρακάτω.
4. Στις 2 Ιούλη του 2024 και ώρα 8 μμ, τα τρία μέλη του Τοπικού Συμβουλίου της κοινότητας Φαναρίου, συνήλθαν σε δημόσια συνεδρίαση στο δημοτικό κατάστημα Φαναρίου.
Σύμφωνα με το “Πρακτικό της 6ης συνεδρίασης της Τ.Κ. Φαναρίου”, ο πρόεδρος Σωτήριος Μπίτσιος, “εισηγούμενος, έθεσε υπόψη του Τοπικού Συμβουλίου ότι ο δήμος Μουζακίου έχει εκδώσει ένα Λεύκωμα συνολικά για τον δήμο. Στο χωριό υπάρχουν απόψεις ότι δεν αποδίδεται σωστά η ιστορία του χωριού και ζητούν τη διόρθωση αυτού. Κατόπιν αυτών γίνανε διορθώσεις στο λεύκωμα οι οποίες μας καλύπτουν. Με αυτή την άποψη συμφωνεί και ο Κωνσταντίνος Λιούκας”.
Εδώ δόθηκε το μεγάλο χτύπημα στο Κίνημα για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας. Ο πρόεδρος της κοινότητας και ένα μέλος του Τοπικού Συμβουλίου όχι μόνο εγκατέλειψαν τη μάχη για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας στην πιο κρίσιμη στιγμή, αλλά την υπονόμευσαν. Ο πρόεδρος της κοινότητας Φαναρίου και ένα μέλος του Τοπικού Συμβουλίου της, δηλαδή τα δύο από τα τρία μέλη του, αποδέχτηκαν να ξεκινά η Ιστορία του δήμου Μουζακίου από τον 4ο αιώνα προ Χριστού και όχι από τον 12ο αιώνα προ Χριστού, από την αρχαία Ιθώμη!
Μονομιάς όλα σκοτείνιασαν. Ζούσαμε μπροστά σε έναν ακρωτηριασμό της Ιστορίας της περιοχής μας. Ζούσαμε μπροστά σε μια παράδοση της Ιστορίας της περιοχής στον ανορθολογισμο, στον ακρωτηριασμό, στην παραποίηση, στη διαστρέβλωση, στον ετεροχρονισμό…
5. Το μόνο μέλος του Τοπικού Συμβουλίου της ιστορικής κοινότητας Φαναρίου Ιθώμης που αντέδρασε και διαφοροποιήθηκε ήταν ο Αθανάσιος Ζορμπάς, όπως αποδεικνύεται από το Πρακτικό της 6ης συνεδρίασης της Τ. Κ. Φαναρίου, στις 2 Ιούλη 2024.
Σύμφωνα με το Πρακτικό, “λαμβάνοντας τον λόγο ο κ. Αθανάσιος Ζορμπάς είπε πως οι βελτιώσεις δεν καλύπτουν τους πολίτες του Δ. Δ. Φαναρίου καθώς διαπιστώνονται σημαντικές παραλείψεις:
α. Δεν γίνεται σαφής αναφορά στον χρόνο ίδρυσης της προϊστορικής Ιθώμης στα μέσα της 2ης χιλιετίας προ Χριστού… Αντίθετα προβάλλεται ως αρχαιότερη πόλη της περιοχής οι Γόμφοι…η οποία είναι πόλη του 4ου αιώνα προ Χριστού.
β. Σχετικά με τη θέση της αρχαίας Ιθώμης, παραλείπεται η σημαντική αναφορά του αρχαίου γεωγράφου και ιστορικού Στράβωνα, ο οποίος τοποθετεί την αρχαία Ιθώμη μέσα στο νοητό τετράπλευρο που σχηματίζεται από τις πόλεις Τρίκκη, Πελινναίοι, Γόμφοι και Μητρόπολη.
γ. Δεν γίνεται καμία αναφορά στα αρχαιολογικά ευρήματα στον χώρο του Φαναρίου (μέλη δωρικών και ιωνικών κιόνων, υπολείμματα κυκλώπειων τειχών κ.α.), τα οποία ενισχύουν τη θέση ότι η προϊστορική Ιθώμη βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή του Φαναρίου και επιβεβαιώνουν την ιστορική τους συνέχεια κατά την αρχαϊκή, κλασική και ελληνιστική περίοδο.
δ. Δεν αναφέρεται ότι με εισήγηση του Αρχαιολογικού Συμβουλίου της Ελλάδας ο λόφος του Φαναρίου έχει κηρυχθεί από την ελληνική κυβέρνηση ως “Αρχαιολογικός Χώρος Ιθώμης” (ΥΑ 8/4-2-1964, ΦΕΚ 19-3-64)
ε. Ο δήμος Μουζακίου, η Τ.Κ. Φαναρίου και η Αρχαιολογική Υπηρεσία πρέπει να φροντίσουν να τοποθετηθούν πινακίδες… ”
6. Ο Αθανάσιος Ζορμπάς κατέθεσε στην παραπάνω συνεδρίαση του Τοπικού Συμβουλίου της κοινότητας Φαναρίου και μια σειρά από έγγραφα, τα οποία στηρίζουν τα επιχειρήματά του και είναι καταγεγραμμένα στο εν λόγω Πρακτικό.
Δυστυχώς όμως για την Ιστορία του χωριού μας, και για τις προοπτικές ιστορικής και τουριστικής προβολής και ανάπτυξής του, ο πρόεδρος και το μέλος του Τοπικού Συμβουλίου, επέμειναν στην αρχική τους δήλωση, πως δηλαδή τους καλύπτουν οι διορθώσεις- για άλλα θέματα- που έκανε η ΑΜΚΕ Ίταμος του δήμου Μουζακίου. Πιο συγκεκριμένα, γράφει το Πρακτικό:
” Ύστερα από διαλογική συζήτηση, κατά πλειοψηφία αποφασίζει ότι οι αλλαγές που έχουν γίνει στο λεύκωμα του δήμου Μουζακίου μας καλύπτουν και ο δήμος μπορεί να προχωρήσει στην έκδοση αυτού και εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο κ. Σωτήριο Μπίτσιο για όλες τις ενέργειες.
Η απόφαση αυτή έλαβε αύξοντα αριθμό 27/2024″.
7. Η απόφαση αυτή των δύο μελών του Τοπικού Συμβουλίου της κοινότητας Φαναρίου άναψε το πράσινο φως για τη μαζική παραγωγή και κυκλοφορία του ανιστόρητου Λευκώματος της ΑΜΚΕ Ίταμος του δήμου Μουζακίου, τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή.
Ο ακρωτηριασμός της Ιστορίας της περιοχής του δήμου Μουζακίου και ιδιαίτερα της περιοχής της αρχαίας Ιθώμης αναδεικνύει ένα γενικότερο φαινόμενο: την ανικανότητα ανθρώπων που βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης να σταθούν στο ύψος της ιστορικής αλήθειας και να την υπηρετήσουν με κάθε κόστος.
Κι έτσι τώρα για πολλά χρόνια, μέχρι να αποκατασταθεί η ιστορική αλήθεια, θα ζούμε με αυτόν τον λογικό και ιστορικό τραγέλαφο, με αυτόν τον λογικό βιασμό της ιστορικής συνείδησης, με αυτόν τον ακρωτηριασμό της λογικής και της ιστορίας: Η Ιστορία του δήμου Μουζακίου και του πρώην δήμου Ιθώμης να μην ξεκινά από την αρχαία Ιθώμη τού 12ου αιώνα προ Χριστού και τον Όμηρο αλλά από την αρχαία πόλη των Γόμφων του 4ου αιώνα προ Χριστού!
Ο αγώνας για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας συνεχίζεται! Ο ιστορικός αναλφαβητισμός δεν θα περάσει!
Τηλέφωνο επικοινωνίας 6976026625
Οι φωτογραφίες του χωριού μας είναι τραβηγμένες από τον Γιώργο Γιαννάκη.
