153ο: Οι τριτοκοσμικοί αγροτικοί δρόμοι στα χωράφια του Φαναρίου Καρδίτσας
(36ο μέρος)
Αγαπητοί φίλοι
Συνεχίζω τη μεγάλη έρευνα και το μεγάλο αφιέρωμα στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο οικισμός του Φαναρίου Ιθώμης, ο Κόμπελος. Σήμερα, στο δεύτερο μάθημα, θα αναφερθώ στα οξυμένα προβλήματα αγροτικής οδοποιίας τα οποία αντιμετωπίζουν οι δεκάδες Φαναριώτες που καλλιεργούν χωράφια στην περιοχή του Κομπέλου και θα προτείνω λύσεις για την επίλυσή τους, όπως αυτές βγαίνουν μέσα από συζητήσεις με τους ίδιους τους αγρότες.
Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα με μια σειρά και ας τα δούμε από πιο κοντά:
1. Τα προβλήματα του αγροτικού οδικού δικτύου στα χωράφια του Κομπέλου και του Φαναρίου γενικότερα δεν εστιάζονται τόσο στη διάνοιξη νέων δρόμων, όσο στην κατασκευή, την αποκατάσταση των λακκούβων και τη συντήρησή των ήδη υπαρχόντων αγροτικών δρόμων. Λόγω της έλλειψης ή της ανυπαρξίας έργων τακτικής συντήρησης και αποκατάστασης οι αγροτικοί δρόμοι τού Κομπέλου παρουσιάζουν κάθε πέντε μέτρα μεγάλες λακκούβες με νερά και λάσπες. Οι αγροτικοί δρόμοι καθίστανται, ακόμα και το καλοκαίρι, σε πολλά σημεία από δύσβατοι έως αδιάβατοι. Σε διάφορα σημεία υπάρχουν και κατολισθήσεις των όχθεων των καναλιών ή τάφρων.
2. Η συντήρηση και η αποκατάσταση των φθορών των γεωργικών δρόμων πρέπει να είναι μια διαρκής έγνοια και φροντίδα των αρμόδιων και υπεύθυνων από τον νόμο φορέων. Οι φορείς αυτοί έχουν την υποχρέωση και το καθήκον αποκατάστασης των καταστροφών και τη διασφάλιση της λειτουργικότητας των αγροτικών δρόμων.
3. Οι κατεστραμμένοι αγροτικοί δρόμοι δυσκολεύουν την κίνηση, τη διέλευση, τη μετάβαση των γεωργικών μηχανημάτων στα χωράφια προκειμένου οι Φαναριώτες του Κομπέλου να εκτελέσουν τις αγροτικές εργασίες, όπως το όργωμα, το σβάρνισμα, το πότισμα, το ράντισμα, τη συλλογή και τη μεταφορά των αγροτικών προϊόντων στους τόπους προορισμού τους. Και τα οχήματα των αγροτών του Κομπέλου δεν είναι μόνο τα τρακτέρ ή τα αγροτικά αυτοκίνητα, αλλά πίσω από τα τρακτέρ μπαίνουν μια σειρά από παρελκόμενα, όπως πλατφόρμες, ψεκαστικά, αλέτρια, καρούλια για πότισμα, ενώ ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο να υποστούν ζημιές ή βλάβες αντιμετωπίζουν τα μεγάλα κι ογκώδη μηχανήματα, όπως οι θεριζοαλωνιστικές και οι βαμβακοσυλλεκτικές μηχανές. Οι βλάβες σ’ αυτές τις μηχανές, οι οποίες είναι ευαίσθητες στη ζημιά, είναι πανάκριβες. Η βλάβη μιας μεγάλης τέτοιας μηχανής και το θέσιμό της εκτός λειτουργίας για αρκετές ημέρες ή εβδομάδες προκαλεί επίσης ζημιές και στην αγροτική παραγωγή του Φαναριώτη αγρότη.
“Οι δρόμοι στα χωράφια έχουν καταστραφεί. Έχουμε μεγάλα και πανάκριβα μηχανήματα, τα οποία μπορούν να καταστραφούν. Χάνουμε χρήματα και χρόνο για να πάμε με ασφάλεια στα χωράφια. Και το λεπτό ακόμα μετράει. Είμαστε εκτεθειμένοι στις καιρικές συνθήκες, οπότε ο χρόνος έχει για μας τεράστια σημασία και αξία, καθώς πρέπει να προλάβουμε την εξέλιξη του καιρού. Έχουμε πολλά, εκατοντάδες στρέμματα. Ξεχνάμε να κοιμηθούμε. Το μυαλό μας είναι μόνο στη δουλειά”, θα μου πει ο Γιώργος Κουλοσούσας, ο γιος του Μανώλη, ένας μεσήλικας αγρότης 59 χρόνων, ο οποίος διατηρεί τεχνολογικό εξοπλισμό σε τρακτέρ, βαμβακοσυλλεκτικές μηχανές, καρούλια ποτίσματος, σωλήνες και παρελκόμενα. Και οι βαμβακοσυλλεκτικές μηχανές του δεν προορίζονται μόνο για τη συλλογή του βαμβακιού από τα χωράφια που ο ίδιος καλλιεργεί αλλά και για δεκάδες άλλες οικογένειες Φαναριωτών που καλλιεργούν βαμβάκι αλλά δεν έχουν βαμβακοσυλλεκτική μηχανή.
4. Οι δυσκολίες πρόσβασης στα χωράφια, ο αυξημένος χρόνος μετακίνησης των αγροτών του Κομπέλου και οι ζημιές- όχι μόνο στα μεγάλα, βαριά και πανάκριβα οχήματα αλλά και στα αγροτικά αυτοκίνητα και τα τρακτέρ- τούς επιβαρύνουν οικονομικά, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής.
Η κακή οδική υποδομή στην αγροτική περιοχή του Κομπέλου Φαναρίου οδηγεί ακόμα και στην εγκατάλειψη αγροτικών τεμαχίων και στη μείωση της αξίας της γεωργικής γης.
5. “Οι αγροτικοί δρόμοι είναι χάλια, με μικρές και μεγάλες λακκούβες, με λάσπες, χωρίς χαλικόστρωση. Δεν φτάνεις στα χωράφια σου την άνοιξη που αρχίζουμε το όργωμα και τη σπορά, ούτε φτάνεις το καλοκαίρι που έχουμε το πότισμα και το σκάψιμο, ούτε φτάνεις το φθινόπωρο που ξεκινάμε τη συλλογή και τη μεταφορά των αγροτικών προϊόντων. Πρέπει να ρίξουν χαλίκια και με ένα γκρέιντερ να στρωθούν και να ισιωθούν οι αγροτικοί δρόμοι. Αυτό πρέπει να γίνεται τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο: την άνοιξη που ξεκινούν οι αγροτικές εργασίες και τον Σεπτέμβρη που ξεκινά ο ψεκασμός και η συλλογή των προϊόντων με τις βαμβακοσυλλεκτικές και τις θεριζοαλωνιστικές μηχανές”, θα μου πει ο Γιώργος Κουλοσούσας.
6. Γίνεται νομίζω φανερό πως οι αγροτικοί δρόμοι του Κομπέλου και του Φαναρίου Ιθώμης γενικότερα απαιτούν τακτική και σωστή κατασκευή, συντήρηση και αποκατάσταση των λακκούβων που έχουν λάσπες και νερά.
Ο κύριος φορέας ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη συντήρηση και την αποκατάσταση των φθορών και των λακκούβων των αγροτικών δρόμων του Φαναρίου Ιθώμης είναι ο δήμος Μουζακίου. Αυτός είναι υπεύθυνος για τον καθαρισμό των δρόμων από μπάζα, για τη διάστρωση με αμμοχάλικο και την όποια αποκατάσταση των φθορών τους.
Υπεύθυνη είναι ακόμα και η Περιφέρεια Θεσσαλίας, η οποία μπορεί να χρηματοδοτεί έργα αγροτικής οδοποιίας ή να παρέχει μηχανήματα έργου. Να σημειώσω εδώ πως ο αγρότης μπορεί να αντιμετωπίσει νομικές συνέπειες, αν προσπαθήσει να κλείσει τις λακκούβες μόνος του…
Ευθύνες έχει και ο ΤΟΕΒ, δηλαδή ο Τοπικός Οργανισμός Εγγείων Βελτιώσεων, για τη συντήρηση των αγροτικών δρόμων που είναι απαραίτητοι για τη πρόσβαση των γεωργών στα κανάλια και τις αποστραγγιστικές τάφρους. Αυτός είναι υπεύθυνος για τον καθαρισμό των τάφρων/καναλιών, καθώς και για την αποκατάσταση των σχετικών βλαβών, όταν για παράδειγμα ένας αγροτικός δρόμος έχει υποστεί ζημιές λόγω διαρροής τού αρδευτικού δικτύου ή υπερχείλισης τού καναλιού.
Τη γενική ευθύνη για το σύνολο τού αγροτικού οδικού δικτύου του Κομπέλου και του Φαναρίου γενικότερα την έχει ο δήμος Μουζακίου.
Στον δήμο Μουζακίου τρέχουν διάφορα Προγράμματα για εκτεταμένες παρεμβάσεις στην αγροτική οδοποιία όλου του δήμου. Υπάρχουν και άλλα Προγράμματα, όπως το Πρόγραμμα για την αποκατάσταση από ζημιές Ντάνιελ.
7. Την Αστική ευθύνη για τυχόν βλάβες στα αγροτικά μηχανήματα έχουν ο δήμος Μουζακίου και η Περιφέρεια Θεσσαλίας. Ο αγρότης που έχει υποστεί ζημιές πρέπει να καλέσει άμεσα την Τροχαία, η οποία θα σημειώσει το γεγονός και τα αίτια που προκάλεσαν τη βλάβη ή την κατάσταση του δρόμου. Ο αγρότης στη συνέχεια μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση. Ίσως αυτός να είναι και ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την αποκατάσταση των λακκούβων και των άλλων φθορών ή κακοτεχνιών των αγροτικών δρόμων του Φαναρίου Ιθώμης.
Πριν όμως φτάσει κανείς σε αυτό το σημείο, πρέπει να ενημερώσει εγγράφως τον πρόεδρο της κοινότητας Φαναρίου και αυτός είναι υποχρεωμένος να ενημερώσει τον αντιδήμαρχο για την Αγροτική Ανάπτυξη και την Τεχνική Υπηρεσία του δήμου Μουζακίου. Ο πρόεδρος της κοινότητας και ο δήμος Μουζακίου οφείλουν να προβαίνουν σε τακτικούς ελέγχους και στην αποκατάσταση των φθορών ή καταστροφών των αγροτικών δρόμων του Φαναρίου.
8. Γνωρίζουμε επίσης πως έχουν ξεκινήσει οι εργασίες για την αποκατάσταση τής σιδηροδρομικής γραμμής που συνδέει Βόλο με Καλαμπάκα. Τα τρένα, όπως μαθαίνουμε, θα είναι ηλεκτροκίνητα. Τι θα γίνει όμως με τις οδικές διαβάσεις της σιδηροδρομικής γραμμής; Σήμερα υπάρχουν τρεις οδικές διαβάσεις της σιδηροδρομικής γραμμής στην περιοχή του Φαναρίου, από τις οποίες οι δύο είναι στον Κόμπελο:
* Η μία είναι στην νοτιοανατολική άκρη του οικισμού του Κομπέλου, στον δρόμο που περνά μπροστά από το ντάμι του Θανάση Γεωργούση. Ο δρόμος αυτός έχει στρωθεί με χαλίκι προκειμένου να ασφαλτοστρωθεί, συνδέοντας έτσι τον Κόμπελο με την Κρανιά και τους Αγίους Αναργύρους (Παλιούρι). Αυτή η διάβαση προφανώς θα συνεχίσει να υπάρχει.
* Η δεύτερη διάβαση της σιδηροδρομικής γραμμής είναι στη βορειοανατολική πλευρά του Κομπέλου, στη θέση του παλιού Σιδηροδρομικού Σταθμού Φαναρίου. Είναι φανερό πως κι αυτή η διάβαση πρέπει να παραμείνει, γιατί διευκολύνει τη μετάβαση των αγροτών στα χωράφια τους.
* Η τρίτη διάβαση είναι λίγο μετά από την αερογέφυρα, στον δρόμο προς τη Μαγούλα, ο οποίος συνδέει το Φανάρι Ιθώμης με τα Τρίκαλα. Είναι φανερό πως κι αυτή η διάβαση θα παραμείνει.
Γενικά και οι τρεις οδικές διαβάσεις της σιδηροδρομικής γραμμής πρέπει να παραμείνουν- προφανώς με σηματοδότη και μπάρα για την ασφάλεια- για την εξυπηρέτηση των γεωργών τού Κομπέλου και του Φαναρίου γενικότερα, καθώς όλα τα χωράφια τους είναι κάτω από τη σιδηροδρομική γραμμή, στον θεσσαλικό κάμπο.
Αυτές οι τρεις διαβάσεις εξυπηρετούν όχι μόνο την μετακίνηση των ανθρώπων με οχήματα αλλά και τη κίνηση των μηχανών για τις γεωργικές καλλιέργειες και τις μεταφορές των προϊόντων τους.
#Στις φωτογραφίες βλέπουμε την άθλια κατάσταση της αγροτικής οδοποιίας στην περιοχή του Κομπέλου Φαναρίου. Οι εικόνες μιλούν από μόνες τους. Πλήρης εγκατάλειψη! Σε κάποιες φωτογραφίες, στο βάθος βλέπουμε το ιστορικό χωριό μας, το Φανάρι Ιθώμης και τους λόφους του. Ένα χωριό που ενώ έχει αντέξει 3.500 χρόνια κινδυνεύει να μείνει χωρίς κόσμο εξαιτίας της αδιαφορίας των υπευθύνων.
Οι φωτογραφίες είναι τραβηγμένες στις 25 Φλεβάρη 2026, ο καιρός είναι καλός και έχει μέρες να βρέξει…
Τηλέφωνο επικοινωνίας 6976026625
